Wim Duisenberg, de eerste voorzitter van de ECB, zei in persbijeenkomsten wel vaker: “ik hoor wat u zegt, maar ik luister niet”. Sindsdien is er veel veranderd en het resultaat van de strategische evaluatie toont aan dat de Raad van Bestuur van de ECB op verschillende gebieden naar zijn publiek heeft geluisterd. Ten eerste heeft hij geluisterd naar de ECB-watchers, door zijn nieuwe inflatiedoelstelling – gericht op twee procent op de middellange termijn – echt symmetrisch te maken. Dat impliceert dat “de Raad van Bestuur zowel de negatieve als positieve afwijkingen van die doelstelling als even ongewenst beschouwt.”[1] Volgens de ECB was de vorige doelstelling – om het inflatiepercentage op de middellange termijn onder maar dicht bij twee procent te houden – ook symmetrisch[2], maar de tweeledige formulering “onder maar dichtbij” creëerde een indruk dat die eigenlijk asymmetrisch was. De strategische evaluatie heeft dat onderkend door te stellen dat “dit mogelijk verder heeft bijgedragen aan de aanhoudend lage inflatie door de inflatieverwachtingen onvoldoende te verankeren op niveaus lager dan, maar dicht bij twee procent.[3] Ten tweede heeft de Raad van Bestuur besloten de kosten voor door de eigenaar bewoonde woningen in de geharmoniseerde consumptieprijsindex (HICP) op te nemen. Volgens de ECB-voorzitster Christine Lagarde werd dat besluit ingegeven door “de zeer sterke feedback die we kregen van de Europeanen met wie we die vele outreach-evenementen hebben gehouden, en die luid en duidelijk waren over het feit dat de huisvestingskosten naar behoren moesten worden verrekend, omdat ze een belangrijk onderdeel van hun begroting vormden.” Ten derde zullen verklaringen zich in de toekomst richten op een breder publiek. Dat is duidelijk nodig. Uit onderzoek van de Nederlandse centrale bank is gebleken dat “het inzicht in de doelstellingen van de ECB verre van perfect is. Zowel een zwakke vraag om geïnformeerd te worden als een gebrek aan inzicht zijn obstakels om het begrip van het publiek over het monetair beleid te verbeteren.”[4] Het is duidelijk dat een intensivering van de communicatie-inspanningen vruchten zal afwerpen: “een intensiever gebruik van informatie verbetert het begrip, wat suggereert dat het mediakanaal een belangrijke en constructieve rol kan spelen bij het opbouwen van inzicht. Tot slot merken we dat het inzicht in de monetaire beleidsdoelstellingen bijdraagt aan het vermogen van een individu om realistische inflatieverwachtingen te vormen.” Bijgevolg zal tijdens de persconferentie na de vergadering van de Raad van Bestuur de inleidende verklaring – die werd hernoemd naar ‘verklaring over de monetairbeleidsstrategie’ – “… korter, scherper en waarschijnlijk meer to the point zijn en minder jargon bevatten.”[5] Dat doet ons denken aan voorzitter Jerome Powell van de Federal Reserve, die in juni 2018 de persconferentie na de FOMC-vergadering begon met de woorden “omdat het monetair beleid iedereen aanbelangt, wil ik beginnen met een samenvatting in gewone, begrijpelijke taal van hoe de economie het doet”.[6] Tot slot weerspiegelt het besluit om zich te verbinden aan een ambitieus klimaatgerelateerd actieplan de boodschappen die worden ontvangen via de ‘luisteractiviteiten’ van het Eurosysteem.[7] Het resultaat van de strategische evaluatie moet worden toegejuicht. De symmetrische inflatiedoelstelling maakt komaf met de dubbelzinnigheid die eerder werd waargenomen. Bovendien zal het nemen van beslissingen na aandachtig naar het publiek te hebben geluisterd de geloofwaardigheid van de ECB alleen maar vergroten. Die laatste is echter ook afhankelijk van het vermogen om de inflatiedoelstelling van twee procent te bereiken. Het is duidelijk dat het harde werk doorgaat.

 

Chart 1 Edito 21.27

 

[1] Bron: Verklaring over de monetairbeleidsstrategie van de ECB, website van de ECB.

[2] “Wij streven ons doel symmetrisch na.” Bron: Een symmetrisch mandaat vervullen met asymmetrische instrumenten: monetair beleid in een context van lage rentetarieven, toespraak van Mario Draghi, ECB-voorzitter, Wenen, 2 juni 2016.

[3] Bron: Een overzicht van de monetairbeleidsstrategie van de ECB, website van de ECB.

[4] How much does the public know about the ECB’s monetary policy? Bewijs uit een onderzoek onder Nederlandse huishoudens, Carin van der Cruijsen, David‐Jan Jansen en Jakob de Haan, de Nederlandsche Bank werkdocument 252, juli 2010.

[5] Bron: Persconferentie van Christine Lagarde, ECB-voorzitster, en Luis de Guindos, ECB-vicevoorzitter, Frankfurt am Main, 8 juli 2021.

[6] Bron: Persconferentie van Fed-voorzitter Jerome Powell, 13 juni 2018.

[7] Evenementen die ter voorbereiding van de strategieherziening werden gehouden met de academische gemeenschap, organisaties uit het maatschappelijk middenveld, het grote publiek, nationale parlementen en het Europees Parlement.