William De Vijlder

Economische Research BNP Paribas

Hoe besteden we ons geld? Andere consumptiepatronen door COVID-19

Lees meer

Centrale banken en klimaatverandering

Centrale banken zijn zich steeds meer bewust geworden van de impact van de klimaatverandering op de prijs- en financiële stabiliteit. Door een onderpand te aanvaarden of via activa-aankopen nemen de centrale banken bovendien expliciet klimaatrisico’s op hun balans. Bij de Europese Centrale Bank is klimaatverandering een integraal onderdeel geworden van de in 2020 gelanceerde herziening van de monetaire strategie. Een belangrijke vraag is of er klimaatdoelstellingen moeten worden nagestreefd bij het voeren van het monetair beleid. De vrees bestaat dat het gezien kan worden als “mission creep”. Op zijn minst zou men verwachten dat de ECB meer informatie zal vragen over klimaatgerelateerde factoren voor de activa in haar balans. Maar de vraag in hoeverre marktneutraliteit moet worden opgegeven ten gunste van groenere doelstellingen is nog niet beantwoord. De uitkomst van de evaluatie moet in september 2021 worden bekendgemaakt.

Lees meer
 
Edito 21.13

Hangen de geldgroei en inflatie na de ontkoppeling weer met elkaar samen?

Sinds de Grote Recessie is de monetaire basis in meerdere geavanceerde economieën sterk toegenomen, gedreven door het aanleggen van bankreserves bij de centrale bank. In tegenstelling tot de voorbije decennia werd dit echter niet gevolgd door een forse opstoot van de inflatie. Na de wereldwijde financiële crisis nam de vraag naar reserves van centrale banken in het bankensysteem sterk toe. Dit was een weerspiegeling van de woelige situatie van de economie en de geldmarkten, en van de strengere liquiditeitsvereisten. De kwantitatieve versoepeling zorgde vervolgens op initiatief van de centrale bank voor een stijging van de reserves. Naarmate de economie sterker wordt, kunnen de geldgroei en inflatie in de toekomst opnieuw op elkaar aansluiten door een toename van de geldsnelheid of een snellere groei van de kredietvraag. De centrale banken beschikken over hulpmiddelen om dit, indien nodig, aan te pakken. De activamarkten zullen natuurlijk minder ontspannen reageren op een dergelijk vooruitzicht.

Lees meer
 
Inflation

VS: nagelbijten over de inflatievooruitzichten op korte termijn

Aankoopmanagers in de eurozone en de VS rapporteerden de voorbije maanden een forse stijging van de inputprijzen en langere leveringsachterstanden. Dat wijst erop dat we in de volgende fase van de disruptieve impact van de pandemie zijn beland, waarbij het aanbod worstelt om aan de aantrekkende vraag te voldoen. Volgens een onderzoek van de Atlanta Fed zijn de bedrijven die de grootste verstoring ervaren doorgaans bedrijven met de hoogste verwachting van toekomstige inflatie. Het valt nog af te wachten of dit hen zal overtuigen om de prijzen te verhogen. De Federal Reserve maakt zich daarover geen zorgen, maar de tweede helft van het jaar wordt nog zenuwslopend aangezien de Amerikaanse inflatiecijfers worden gepubliceerd in een economie die haar outputkloof snel zou moeten kunnen dichten.

Lees meer
 
monnaie

Bitcoin: koper, wees voorzichtig

Uitgaande van het overzicht van de functies van een munt kunnen we stellen dat cryptomunten eerder moeten worden beschouwd als beleggingsinstrument dan als alternatief voor fiduciair geld. Sinds begin 2020 zijn de correlaties tussen bitcoin en koper, aandelen en, in het bijzonder, de break-even-inflatie toegenomen. Wellicht is het zo dat beleggers zich op bitcoin richten als de inflatieverwachtingen toenemen. Ook schommelingen in het beleggerssentiment spelen een rol. De mate waarin de prijs van de bitcoin verandert, suggereert dat speculatieve golven aan het werk zijn, gedreven door impulsinkopen en extrapolatieve verwachtingen inzake koersstijgingen. Als de fundamentele waarde van een instrument zoals een cryptomunt zeer moeilijk of onmogelijk te bepalen is en als de prijswijzigingen op korte termijn een veelvoud zijn van de veranderingen die worden waargenomen op de aandelenmarkten, is voorzichtigheid geboden bij het opbouwen en beheren van een blootstelling.

Lees meer
 
Bonds

De ontreddering van de tempelwachters

In het Engels worden ze bond vigilantes genoemd. Zij zijn de bewakers van de munttempel en het is hun taak om onze koopkracht te beschermen. Uiteraard is dat maar beeldspraak. Eigenlijk zijn de bewaarders portefeuillebeheerders die, als ze vinden dat een centrale bank een te laks beleid voert, obligaties verkopen en zo de langetermijnrentes doen stijgen. Dat biedt dan wel een betere bescherming tegen het inflatierisico, maar het remt de economie af en verkleint het risico op een inflatiespiraal. Naar aanleiding van hun acties kan de centrale bank zich bovendien genoodzaakt zien om haar officiële rente te verhogen om haar geloofwaardigheid te herstellen.

Lees meer
 
Politique monétaire

Op weg naar een onaangename verstrakking van de financiële voorwaarden in de eurozone?

De financiële cyclus, zoals bepaald door de ontwikkelingen op de obligatie- en aandelenmarkten, is wereldwijd sterk gesynchroniseerd, maar momenteel stellen we een desynchronisatie vast van de bedrijfscyclus tussen de VS en de eurozone. Stijgende rentes op staatsobligaties in de eurozone als gevolg van een hoger rendement in de VS kunnen niet worden beschouwd als een teken van economische sterkte. Integendeel, ze komen op een slecht moment. Er wordt op zijn minst een zeer sterke verklaring verwacht van de Raad van Bestuur van de ECB van 11 maart over de besluitvaardigheid om op te treden als de rendementen zouden blijven stijgen. De markten verkiezen uiteraard onmiddellijke actie. Per slot van rekening is het instrument – het Pandemic Emergency Purchase Programme – beschikbaar, dus kan het gebruik ervan net zo goed worden opgevoerd.

Lees meer
 
Bonds

VS: stijgende obligatierendementen, kopzorgen voor aandelenbeleggers?

Tot voor kort hield de stijging van de langetermijnrentes de hausse van de aandelenmarkt niet tegen, maar de gebeurtenissen van deze week doen vermoeden dat de beleggers zich steeds meer zorgen maken. De mogelijke impact van hogere obligatierendementen op de aandelenkoers hangt af van de oorzaak van de stijging: snellere groei, een daling van de onzekerheid, oplopende inflatieverwachtingen. De laatste factor is de meest delicate, omdat deze kan leiden tot een grondige herbeoordeling van de vooruitzichten voor het monetaire beleid. De voorbije twee decennia was de relatie tussen stijgende rentes en de aandelenmarkt statistisch niet significant. De geleidelijke aanpak op het vlak van het monetaire beleid speelde daarin een belangrijke rol. Recente uitspraken van Jerome Powell tonen aan dat hij zich zeer bewust is van het belang van het vermijden van verrassingen.

Lees meer
 
Dette

De kosten van (praten over) kwijtschelding van de overheidsschuld

Onlangs werd de ECB uit verschillende hoeken gevraagd om een deel van de door haar aangehouden overheidsschuld op te heffen. Een dergelijke operatie zou in strijd zijn met het EU-Verdrag. Om economische redenen is het niet nodig, aangezien de rente die op die schuld aan de ECB wordt betaald, terugvloeit naar de overheden in de vorm van dividenden. Het zou eigenlijk kosten met zich meebrengen: hogere inflatieverwachtingen en/of een hogere inflatierisicopremie zouden de obligatierendementen doen stijgen. De extreme aard van de maatregel kan ook het vertrouwen ondermijnen. De erg lage rentestand impliceert in werkelijkheid dat overheden heel wat tijd hebben om hun financiën beter vorm te geven. Als de senior beleidsmakers het tot slot louter over de mogelijkheid van schuldkwijtschelding hebben, kan dat ook kosten inhouden: de financiële markten zouden kunnen oordelen dat het ondenkbare stilaan minder ondenkbaar wordt.

Lees meer
 
Public finance

Fiscale stimuli VS: niet genoeg doen is een groter risico

De moeilijke situatie op de arbeidsmarkt vergt aanzienlijke steun voor de economie. Dat standpunt wordt gedeeld door Fed-voorzitter Jerome Powell en minister van Financiën Yellen. Het grootse fiscale stimuleringsplan van de Biden-administratie werd bekritiseerd door vooraanstaande economen. Ze stellen dat het plan te omvangrijk is en een forse stijging van de inflatie zou kunnen uitlokken. Bij het bepalen van de omvang van het fiscale plan spelen overwegingen inzake risicobeheer een belangrijke rol. Niet genoeg doen houdt duidelijk een groter risico in. Maar door veel te doen, zal de Federal Reserve uiteindelijk ertoe worden gedwongen om haar onafhankelijkheid aan te tonen door niet terug te schrikken voor renteverhogingen, ondanks de impact op de overheidsfinanciën.

Lees meer
 
Inflation

Inflatie eurozone: meer ruis dan signaal

De voorlopige raming van de inflatie in de eurozone verraste opwaarts, met een jaarlijkse kerninflatie van 1,4% in januari. De maandelijkse inflatie was echter negatief, met -0,5%. Door de COVID-19-pandemie produceren de inflatiegegevens heel wat ruis en zijn ze dus moeilijker te interpreteren. Uit enquêtegegevens blijkt dat de inputprijzen stijgen en de levertijden langer worden, waardoor de inflatie wat onder opwaartse druk kan komen te staan. Deze factoren zouden in de loop van het jaar moeten verdwijnen. Gezien de economische onderbenutting zal het veel tijd vergen vooraleer de inflatie een blijvende opflakkering kent.

Lees meer
 
Wall Street

Callopties als loterijbiljet: maakt het uit?

Academisch onderzoek toont aan dat bepaalde beleggers single-stock callopties als loterijbiljetten beschouwen. Ze zijn zich ervan bewust dat ze geld kunnen verliezen, maar koesteren de hoop op zeer grote winsten. Tot op zekere hoogte illustreert het koersgedrag van bepaalde Amerikaanse small- cap aandelen de voorbije dagen deze manier van denken. De combinatie van een op kuddegeest gebaseerde koopimpuls en een “short squeeze” heeft enorme schommelingen in de aandelenkoersen veroorzaakt. Als dit een terugkerend fenomeen wordt, kan het de informatie-efficiëntie van aandelenkoersen verminderen, de vereiste risicopremie voor aandelen verhogen en de kapitaalkosten van bedrijven beïnvloeden.

Lees meer
 
Dollar/euro

De (on)verrassende verzwakking van de dollar en wat die kan veranderen

De afgelopen maanden is de dollar verzwakt tegenover de euro, hoewel het reële obligatierenteverschil tussen de Amerikaanse staatsobligaties en Duitse Bunds is toegenomen. Een van de factoren die deze ontwikkeling kunnen verklaren, is het beleid van de Federal Reserve, met name door de impact ervan op de kapitaaluitstroom uit de VS en op het valutahedginggedrag van beleggers in de eurozone. Het grootste risico van een richtingswijziging van de dollar zou een herhaling zijn van het ‘taper tantrum’ van 2013, met een Federal Reserve die een mogelijk begin van de normalisering van haar beleid laat uitschijnen. Een dergelijke wijziging van de guidance van de Fed valt echter niet meteen te verwachten.

Lees meer
 
Bonds

De raadselachtige loskoppeling van de rendementen op Amerikaanse staatsobligaties en Duitse Bunds

De rendementen op Amerikaanse staatsobligaties en Duitse Bunds zijn doorgaans sterk gecorreleerd, maar sinds eind augustus is het rendement van de Duitse Bunds in wezen stabiel, terwijl dat op de Amerikaanse staatsobligaties is gestegen. Deze verruiming van de spread wordt verklaard door een toenemend reëel renteverschil, grotendeels als gevolg van een daling van de Duitse reële rendementen. Dit zou erop kunnen wijzen dat de obligatiebeleggers somberder gestemd zijn over de groeivooruitzichten in Duitsland en, bij uitbreiding, de eurozone. Een andere, meer waarschijnlijke interpretatie is dat de reële renterisicopremie in Duitsland is gedaald door de activa-aankopen van de ECB. In dat geval zullen de beleggers steeds nerveuzer worden bij het vooruitzicht dat de ECB in een post-pandemische wereld uiteindelijk zal moeten stoppen met de netto-aankopen in het kader van haar PEPP.

Lees meer
 
Public debt

Globaal: waarom het niveau van de overheidsschuld belangrijk is – een marktperspectief

Heel waarschijnlijk zal de bestrijding van recessies in de toekomst de opdracht zijn van regeringen, terwijl de centrale banken die taak vergemakkelijken door goedkope financieringsvoorwaarden te creëren. De overheidsschuld zal bijgevolg wellicht hoog blijven. Men moet zich afvragen of dat uiteindelijk negatieve gevolgen zou kunnen hebben. Een mogelijk transmissiekanaal is de prijszetting van staatsobligaties via een overheidsrisicopremie. Een andere factor kan ook een rol spelen. Sinds 2015, wanneer de Duitse obligatierente stijgt, is de stijging van de Italiaanse rente nog groter, terwijl de Franse rente toeneemt in lijn met de Duitse. Die resultaten suggereren dat zelfs bij inkopen van overheidseffecten door de ECB, de hoge Italiaanse schuldgraad de reactie op de bewegingen van de Duitse rente beïnvloedt. Bij gebrek aan kwantitatieve versoepeling zou men duidelijk verwachten dat dit effect minstens even krachtig zal zijn.

Lees meer
 
Marchés financiers en hausse

Wat verklaart de beursreactie op een COVID-19 vaccin?

Tegen deze achtergrond kunnen de spectaculaire prestaties van de aandelenmarkten sinds de aankondiging op 9 november dat een zeer doeltreffend vaccin in ontwikkeling was, de wenkbrauwen doen fronsen. Als de groei van het bbp volgend jaar naar verwachting iets minder dynamisch zal zijn dan vooropgesteld in september, dus vóór de aankondiging van een vaccin, wat kan dan het beursherstel verklaren?

Lees meer
 
Illustration édito 20.47

De ‘narratives’ van 2020

Narratives – de verhalen die mensen vertellen over gebeurtenissen – kunnen gedrag beïnvloeden. In de komende jaren zullen heel wat narratives worden aangehaald als we terugkijken op de economische ontwikkelingen van 2020. Grote, onverwachte schokken doen zich voor. Op monetair vlak primeert een ‘koste wat het kost’-aanpak. Dat geldt ook steeds meer voor het begrotingsbeleid. De houding die op de financiële markten overheerst tegenover risicovolle activa is kopen in plaats van ‘laten lopen’. Met het herstelplan ‘Next Generation EU’ heeft de Europese Unie opnieuw aangetoond dat ze onder druk grote sprongen voorwaarts kan maken. Ten slotte heeft iedereen intussen de mond vol van duurzame groei. Sommige van deze narratives bieden comfort, maar andere houden ook een waarschuwing in. 

Lees meer
 
Wall Street

De Amerikaanse beurs en de arbeidsmarkt, twee aparte werelden?

In de VS verschilt de manier waarop de aandelenmarkt zich tot het werkgelegenheidsniveau verhoudt in deze recessie heel erg van het gedrag tijdens voorgaande recessies. De recessie van dit jaar valt op door het plotse, enorme banenverlies dat al snel werd gevolgd door een aanzienlijk, maar erg onvolledig herstel. De aandelenmarkt is, na een enorme daling, snel opgeveerd en heeft nieuwe hoogtepunten bereikt, hoewel de winst op basis van een 12-maands voortschrijdend gemiddelde nog opnieuw moet aantrekken. Een winstherstel in 2021 wordt dan ook cruciaal.

Lees meer
 

Monetair beleid: vandaag opluchting, morgen hoofdpijn?

De van hun inspanningen om de economische schok van de COVID-19-pandemie op te vangen. We kunnen ons evenwel afvragen of die opluchting vandaag de belegger morgen geen hoofdpijn gaat bezorgen. Een toekomstige exitstrategie oogt moeilijk, maar dat impliceert niet dat bepaalde monetaire instrumenten niet mogen worden gebruikt in eerste instantie. Ze hebben immers wel degelijk positieve effecten. Waarschijnlijk zal de normalisatie van het monetaire beleid echter over een hobbelig parcours verlopen en dat vereist een zorgvuldige voorbereiding door zowel centrale banken als beleggers. Deze overwegingen kunnen bijzonder relevant worden mocht het economisch herstel in 2021 positief verrassen. Federal Reserve en de ECB hebben de activaprijzen zeer succesvol beïnvloed als onderdeel

Lees meer
 
Inflation

Inhaalvraag zal inflatie tijdelijk aanwakkeren

De COVID-19-pandemie zorgde voor een daling van de inflatie en in de meeste landen van de eurozone voor een toename van de inflatieverschillen tussen de sectoren. Het zal vrij lang duren voordat de activiteit voldoende hersteld is om knelpunten op de arbeidsmarkt te creëren, die – bij gebrek aan exogene schokken – een noodzakelijke voorwaarde zijn voor een breedgedragen en duurzame stijging van de inflatie. Dit suggereert dat we voor de komende jaren een slechts langzaam stijgende inflatietrend mogen verwachten. In de loop van 2021 kan het deblokkeren van de inhaalvraag – in de veronderstelling dat een vaccin voldoende wijdverspreid is – een tijdelijke opleving van de inflatie teweegbrengen. Hierbij zal een daling van de prijselasticiteit van de vraag een belangrijke rol spelen.

Lees meer
 
Blog édito 20.42

Aankondiging van vaccin verkleint staartrisico

De aankondiging dat een van de in ontwikkeling zijnde COVID-19-vaccins uitermate efficiënt is, zorgde voor hevige reacties op de financiële markten, de weerspiegeling van een gevoel dat de groeivooruitzichten zijn veranderd. Het perspectief op een vaccin biedt de hoop dat de activiteit op middellange termijn zal normaliseren, maar de positieve impact op de groei zal tijd nodig hebben. De opvatting dat er betere tijden voor ons liggen, hangt duidelijk sterk af van de voorgestelde horizon. De beslissingen van gezinnen en bedrijven zijn evenwel niet alleen afhankelijk van de verwachte inkomens- en winstgroei, maar ook van de verdeling rond de roeiverwachtingen. Het vooruitzicht van een vaccin vermindert de kans op zeer negatieve resultaten en deze daling van de onzekerheid zou uiteindelijk moeten leiden tot een toename van de groei.

Lees meer
 
Fiscal policy

Begrotingsbeleid staat centraal (en blijft daar)

De marktbewegingen vorige week weerspiegelden grotendeels de verwachtingen over hoe het resultaat van de Amerikaanse verkiezingen het evenwicht tussen fiscale en monetaire stimuli zou doen verschuiven. De voorzitter van de Federal Reserve, de heer Powell, benadrukte de behoefte aan meer steun voor het begrotingsbeleid, maar wees er ook op dat er, zo nodig, meer monetaire versoepeling zou komen.In het VK is een gecoördineerde aanpak ingevoerd. De Bank of England zal haar aankopen van staatsobligaties verhogen en de overheid zal haar inkomenssteun aan werknemers die zonder werk zitten, verlengen. Er zal nog jaren een centrale rol weggelegd zijn voor het begrotingsbeleid.

Lees meer
 
William De Vijlder

In verband William De Vijlder

William De Vijlder, Group Chief
Economist
BNP Paribas
Lees meer