William De Vijlder

Economische Research BNP Paribas

Verenigde Staten: QE maakt plaats voor QT

Lees meer
Supply constraints

Aanbod nog altijd wereldwijd verstoord, maar er zijn hoopvolle signalen

De huidige conjunctuurcyclus is atypisch, waardoor de focus van de analyses verschuift van de vraagzijde naar de aanbodzijde en of die zal kunnen voldoen aan de vraag in de economie. De verstoring aan de aanbodzijde was een cruciaal probleem, maar recente PMI-gegevens wijzen op licht aan het einde van de tunnel. In de eurozone en de VS is het percentage bedrijven dat kampt met stijgende inputprijzen en overweegt zijn productieprijzen te verhogen stilaan gaan dalen en neemt de leveringsachterstand af. De maatstaf van de Federal Reserve van New York voor de wereldwijde druk in de toeleveringsketen (Global Supply Chain Pressure Index) lijkt zijn hoogtepunt te hebben bereikt. Uit anekdotisch bewijs blijkt dat het nog wel sterk koffiedik kijken blijft. Gezien de impact van een verstoord aanbod op de groei- en inflatievooruitzichten impliceert dit dat de onzekerheid bij voorspellingen zeer hoog zal blijven. 

Lees meer
 
2022

2022: evaluatie van de opwaartse en neerwaartse risico’s

Uitgaande van de meest recente prognoses zijn de groeivooruitzichten voor 2022 positief en zou de inflatie ergens in de loop van dit jaar moeten gaan dalen. De onzekerheid blijft evenwel groot, dus er is een kans dat de economische kernvariabelen anders zullen evolueren dan verwacht. De belangrijkste ‘bekende onbekende’ is de verdere ontwikkeling van de pandemie. Reële bbp-groei zou positief kunnen verrassen als de inflatie sneller daalt dan voorzien. Een verstrakking van de financiële voorwaarden, verdere verstoringen van de bevoorrading en een inflatie die langer hoog blijft, zijn de voornaamste bronnen van neerwaartse risico’s voor de groei. 

Lees meer
 
Bank

Centrale banken: hetzelfde doel, andere gegevens, ander beleid

Het was een zeldzaam toeval dat vorige week vier grote centrale banken (Federal Reserve, Europese Centrale Bank, Bank of England en Bank of Japan) vergaderden over hun monetaire beleid. Hoewel ze allemaal streven naar een inflatie van 2%, reflecteren hun beslissingen verschillen qua aanpak, kijk op de economische situatie en vooruitzichten. Ze delen wel de bereidheid om te reageren wanneer de omstandigheden daarom vragen. Gelet op de toenemende ongerustheid over de omikronvariant is het monetaire beleid meer dan ooit afhankelijk van gegevens.

Lees meer
 
Fiscal policy

Ook in 2022 ondersteunt het begrotingsbeleid de groei in de eurozone

In de meeste Europese landen zou het structurele primaire tekort volgend jaar moeten slinken. Die inkrimping vormt een negatieve begrotingsimpuls en kan mogelijk de groei belemmeren. Het primaire tekort is evenwel nog hoog genoeg om de begrotingskoers als accommoderend te kunnen bestempelen. Rekening houdend met de nationale begrotingskoersen en de uitgaven die worden gefinancierd met de Europese faciliteit voor herstel en veerkracht en andere EU-subsidies, zou het begrotingsbeleid in de eurozone volgend jaar een aanzienlijk positief effect op de bbp-groei moeten hebben. En dat zal het aanhoudende herstel ondersteunen en versterken. Bovendien zou het de effectiviteit van het accommoderende beleid van de ECB moeten vergroten.

Lees meer
 
Marchés financiers

De (schijnbare) immuniteit van de obligatie- en aandelenmarkten voor de inflatierisico’s

Er zijn meerdere factoren die het huidige gedrag van de markten in het licht van de stijgende inflatie verklaren. Ten eerste wordt de hoge inflatie beschouwd als zijnde van voorbijgaande aard. Dat is tenminste de overtuiging van de centrale banken en de professionele voorspellers; zij verwachten dat de inflatie in de loop van volgend jaar weer zal afnemen. Een rondvraag van de Europese Centrale Bank onder de monetaire analisten en een van de Amerikaanse Federal Reserve onder de marktdeelnemers wijzen in dezelfde richting.

Lees meer
 
European Central Bank

Hoge inflatie, optionaliteit en geduldige centrale bank

Ondanks de hoge inflatieniveaus denkt de ECB nog niet aan een beleidsverstrakking en vraagt ze geduld. Volgens haar neemt de inflatie volgend jaar af en moeten we niet vrezen voor een loon-prijsspiraal. Bovendien blijven de inflatieverwachtingen goed verankerd. De vraag in de eurozone lijdt onder de hoge energieprijzen. Op dit soort inflatie reageren met een strakker beleid houdt het risico in dat de vraag nog sterker afneemt. Om dat te vermijden is het logisch dat de centrale bank wacht op meer informatie en kiest voor een risicobeheerbenadering voor haar monetaire beleid. Wanneer ze weinig manoeuvreerruimte hebben, zullen de centrale banken bij grote onzekerheid eerder een afwachtende houding aannemen om een dure beleidsfout te vermijden. Hoe sterker hun geloofwaardigheid, hoe geduldiger ze kunnen zijn.

Lees meer
 
Emploi

Knelpunten in de arbeidsmarkt van de eurozone: structurele aspecten

De bedrijven in de eurozone melden recordhoge niveaus van tekorten aan arbeidskrachten. Die zijn deels cyclisch van aard, maar ook structurele factoren spelen een rol. Uit de jaarlijkse investeringsenquête van de Europese Investeringsbank van vorig jaar blijkt dat de beschikbaarheid van personeel met de juiste vaardigheden de op één na belangrijkste factor is die weegt op de investeringsbeslissingen op lange termijn in de EU. Structurele tekorten aan arbeidskrachten kunnen wegen op de groei van het potentiële bbp vanwege de impact ervan op de kapitaalvorming, innovatie en productiviteit. Het economische en vooral ook het onderwijsbeleid, met inbegrip van initiatieven voor beroepsopleidingen en levenslang leren, zullen ervoor moeten zorgen dat de beschikbare vaardigheden, zowel qua kwantiteit als kwaliteit, in de toekomst aan de veranderende behoeften voldoen. 

Lees meer
 
BCE

Lift-off van de depositorente, de markten en de ECB

De markten hebben een vroege verhoging van de depositorente door de ECB ingeprijsd. De ECB vindt dat, gezien haar inflatievooruitzichten, ongegrond. Dat meningsverschil kan een verlies aan geloofwaardigheid van de centrale bank weerspiegelen. Het lijkt er echter eerder op dat de marktspelers en de ECB het oneens zijn over de inflatievooruitzichten. Een andere verklaring is dat de beleggers focussen op de statistische verdeling van de mogelijke inflatieresultaten en zich zorgen maken over de risico’s van een onverwachte inflatieopstoot.

Lees meer
 
Customer confidence

Tanend vertrouwen bij Amerikaanse huishoudens een teken aan de wand?

Een recente academische paper stelt dat de VS gezien de aanzienlijke recente verzwakking van de consumentenverwachtingen mogelijk voor een recessie staat. De interpretatie van de cijfers over het vertrouwen bij de huishoudens wordt echter bemoeilijkt door de coronacrisis. De schommelende besmettingsgraad speelt een rol, en het herstel van de recessie van vorig jaar en andere factoren hebben een inflatiesprong veroorzaakt. Gezien het historisch hoge cijfer vrijwillige ontslagnemingen is de verzwakking van het sentiment bij de huishoudens waarschijnlijk een weerspiegeling van de toenemende bezorgdheid over de impact van inflatie op de koopkracht. De laatste gegevens over het consumentenvertrouwen in Frankrijk wijzen op een gelijkaardige conclusie.

Lees meer
 
European Union

Hervorming van de economische governance van de EU: het begin van een marathon

De Europese Commissie herstart een uitgebreide herziening van het kader voor de economische governance van de Europese Unie. Dit initiatief is noodzakelijk gezien de impact van de COVID-19-pandemie op de overheidsfinanciën en de investeringsbehoeften in het licht van de groene en digitale transformatie. Het herzieningsproces brengt verschillende uitdagingen met zich mee: een agenda die bijzonder breed is; het inclusieve karakter van het debat, waarbij veel belanghebbenden betrokken zijn; en wat begrotingsgovernance betreft, de noodzaak voor de EU-lidstaten om een evenwicht te vinden tussen het zich houden aan een strikte beleidsdiscipline en het vrijwaren van bewegingsruimte in het nationale begrotingsbeleid. Gezien de staat van de overheidsfinanciën in de meeste EU-landen zijn verstandige begrotingsregels nodig om geleidelijk de broodnodige begrotingsruimte te creëren.

Lees meer
 
Inflation

De risico’s van een tijdelijke maar hoge inflatie

De stevige inflatieklim in de meeste geavanceerde economieën zal waarschijnlijk niet aanhouden. We doen er niettemin goed aan de mogelijke gevolgen te overdenken van deze tijdelijke maar hoge inflatie. Hoe zullen de tot nu toe aarzelende bedrijven de hogere kosten doorrekenen in hun prijzen? Wat is de impact op de uitgaven, maar ook op de looneisen? Zullen de inflatieverwachtingen stijgen? Hoe zit het met de gevoeligheid van de markt voor verrassingen met betrekking tot groei en inflatie? En dan is er ook nog de vrees voor een ommekeer in de reactiefunctie van de centrale banken. In de komende maanden zullen zowel de beleggers als centrale banken zorgvuldig alle gegevens uitvlooien, maar de eersten zullen sneller reageren als de inflatie hoog blijft.

Lees meer
 
Illustration Edito 21.36

Markttiming, nulondergrens en kwantitatieve versoepeling

Succesvolle markttiming tussen aandelen en cash vereist een hoog vaardigheidsniveau. Zeer lage officiële rentetarieven vormen, via hun impact op marktrentes, een belemmering om aan markttiming te doen omdat ze het break-evenvaardigheidsniveau verhogen. Hetzelfde geldt voor kwantitatieve versoepeling. Deze overwegingen zijn belangrijk met het oog op financiële stabiliteit. De toenemende terughoudendheid van beleggers om aan markttiming te doen, zal wellicht leiden tot minder volatiliteit in de aandelenmarkten en een stijging van de aandelenwaarderingen. Het eerste zorgt voor een vals veiligheidsgevoel terwijl het tweede de gevoeligheid voor negatief nieuws vergroot en zo de risicograad verhoogt.

Lees meer
 
Edito 21.35

Slechte inflatie vertroebelt vooruitzichten

Wanneer de toename van de inflatie tijdens een groeiperiode door de vraagzijde wordt gedreven, wordt inflatie als goed beschouwd. Maar inflatie kan ook slecht zijn. In dat geval zijn hogere prijzen niet het gevolg van bijvoorbeeld hogere lonen door een krappe arbeidsmarkt. Slechte inflatie geeft veeleer schokken in de aanbodzijde weer. Dit is, tot op zekere hoogte, de situatie die zich nu voordoet in de eurozone en andere economieën door de recente enorme stijging van de olie- en gasprijzen. Slechte inflatie weegt op het reële beschikbare inkomen van gezinnen en dus op hun uitgaven. De impact zal naar verwachting groter zijn voor gezinnen aan de ondergrens van de inkomensverdeling, aangezien een groter deel van hun uitgaven naar brandstof en meer bepaald verwarming gaat en zij ook een lagere spaarquote hebben.

Lees meer
 
Banque centrale européenne

Eurozone: opwaartse risico’s voor inflatie

Hoewel de hoge druk op de productieprijzen in de eurozone onlangs was afgenomen, verhoogt die nu de bezorgdheid van analisten dat de inflatie langer hoog zal blijven. Het ziet er bovendien naar uit dat ook de ECB steeds sterker die mening toegedaan is. Dat is belangrijk om te weten in de aanloop naar de vergadering van haar raad van bestuur in december. Of de knelpunten in het aanbod en de stijgende inputprijzen een langer aanhoudend effect op de inflatie zullen hebben, hangt af van hoe dit overwaait naar de rest van de economie. De kans dat dit gebeurt is groter bij een combinatie van een sterke vraag, lage voorraadniveaus en lange levertijden. Dat zien we vandaag bijvoorbeeld al bij de productie van duurzame consumptiegoederen, halffabricaten en investeringsgoederen. Misschien zit er op korte termijn toch een verrassende stijging aan te komen.

Lees meer
 
bce

ECB: accommodatie zonder einde in zicht

De nieuwe macro-economische projecties van de ECB brengen spaarders de ontnuchterende boodschap dat de beleidsrente nog lang op het huidige niveau zal blijven. Het is duidelijk dat onder de huidige omstandigheden niet is voldaan aan bepaalde voorwaarden van de onlangs bijgestelde forward guidance voor de rentestand. Op basis van de meest recente ECB-projecties blijft dat zo tot in 2023, zelfs in een gunstiger scenario. De langzame stijging van de onderliggende inflatie zal waarschijnlijk als onvoldoende worden beschouwd. Spaarders kunnen alleen maar hopen dat de interactie tussen groei en inflatie zal evolueren of dat de projecties van de ECB te voorzichtig blijken te zijn.

Lees meer
 
FED

Fed past forward guidance aan, doet de ECB hetzelfde?

In de beginfase van QE zijn in de perceptie van de financiële markten de forward guidance van centrale banken over activa-aankopen en over beleidsrente nauw verbonden. Hierdoor versterken beide instrumenten elkaar. In een latere fase kan de bezorgdheid toenemen dat signalen ook in de andere richting werken. Activa-aankopen terugschroeven kan als een signaal worden geïnterpreteerd dat er een renteverhoging volgt zodra de nettoaankopen achter de rug zijn. In de VS is Jerome Powell zeer duidelijk geweest dat tapering geen verandering in de vooruitzichten voor de federal funds rate zou betekenen. In de eurozone zijn beide soorten guidance expliciet met elkaar verbonden. Met het oog op de impact op de renteverwachtingen kan dit het terugschroeven van activa-aankopen bemoeilijken. In het kader van de beslissing over het PEPP kan het de moeite zijn om het verband tussen de guidance over het APP en die over rentetarieven te herbekijken.

Lees meer
 
FED

De zichtbare en verborgen kosten van het gebrek aan begrotingsruimte van landen

De sterke stijging van de schuldenlast van de overheidssector door de COVID-19-pandemie was een onvermijdelijk gevolg van de automatische stabilisatoren, gezien de functie van deze laatste. Ze was ook wenselijk en zelfs noodzakelijk gelet op de cruciale rol van de beslissingen die de landen hadden genomen om de economische spelers te ondersteunen en de vraag te herstellen. Door deze stijging rijst wel de vraag welke weg het begrotingsbeleid in de toekomst moet volgen.

Lees meer
 
Dollar engrenage

Amerikaanse inflatie: het ongemak neemt toe

De jaarlijkse inflatie in de VS klom in juni tot 5,3%. De aandrijvers zijn nog steeds zeer geconcentreerd, maar er heerst bezorgdheid dat er steeds meer factoren zullen spelen. We zien hier en daar meer signalen opduiken dat bedrijven af te rekenen krijgen met een toenemende druk op de prijzen. Ook de in de ISM-enquête gerapporteerde prijsdruk bevestigt de trend. Historisch gezien is die sterk gecorreleerd met de inflatie van de productie- en consumentenprijzen, maar de overdracht hangt af van factoren als prijsvorming, concurrentiepositie, knelpunten op de arbeidsmarkt, enz. De komende maanden zullen cruciaal zijn voor de Federal Reserve en de financiële markten, aangezien de Fed ervan overtuigd is dat de inflatiestijging van tijdelijke aard is. De obligatiemarkt volgt die visie, maar gaandeweg zal diens gevoeligheid voor onverwachte inflatiestijgingen sterker worden dan normaal.

Lees meer
 
FED

Amerikaanse staatsobligaties: koper, wees voorzichtig

Het rendement op Amerikaanse staatsobligaties is sinds de piek eind maart aanzienlijk gedaald en dat wekt verwondering, gezien de groeiramingen en de recente inflatiegegevens. Dit suggereert dat de beleggers, net als de Fed, verwachten dat de inflatie gaat dalen. Het weerspiegelt ook de afzwakking van de economische cijfers in de jongste weken, wat impliceert dat de markt meer focust op de verandering van het groeipercentage dan op het niveau ervan. De gevoeligheid van het rendement op obligaties voor economische gegevens evolueert in golven. Zoals uit het verleden is gebleken, kan er worden verwacht dat een minder accommoderend monetair VS-beleid die gevoeligheid kan doen stijgen, aangezien deze cijfers al dan niet verwachtingen scheppen van een verdere verstrakking. Voor we dat stadium bereiken, kunnen we in de loop van 2022 al een verhoogde gevoeligheid verwachten, omdat het zeer waarschijnlijk is dat de inflatie boven de doelstelling van het FOMC zal blijven.

Lees meer
 
BCE

De strategische evaluatie van de ECB: “we hebben u gehoord en we hebben geluisterd”

De uitkomst van de strategische evaluatie van de ECB toont aan dat de Raad van Bestuur aandachtig heeft geluisterd naar wat zijn publiek te zeggen had. De inflatiedoelstelling is nu echt symmetrisch en countert de perceptie dat de vorige doelstelling asymmetrisch was. Drie andere koerswijzigingen weerspiegelen punten die veel aandacht kregen tijdens de door het Eurosysteem georganiseerde outreachevenementen. Bij de beoordeling van de inflatie zal rekening worden gehouden met de kosten van door de eigenaar bewoonde woningen. De communicatie over het beleid zal worden opgesteld voor een breder publiek en er is besloten om een ambitieus klimaatgerelateerd actieplan in te voeren. Nu is het weer terug naar het harde werk om de inflatie tot twee procent proberen te verhogen.

Lees meer
 
Economic Growth

Eurozone: werkloosheid, consumentenvertrouwen en gezinsuitgaven

De arbeidsmarkt zal een cruciale rol spelen in het herstel vanwege haar invloed op het inkomen en de uitgaven van de huishoudens. Er zijn redenen om hoopvol te zijn, want recente bedrijfsenquêtes tonen toenemende aanwervingsintenties, terwijl de werkloosheidsverwachtingen bij de huishoudens onder het niveau van vóór de pandemie zijn gedoken. De intentie van de huishoudens om de komende 12 maanden grote aankopen te doen is al toegenomen en die trend zal waarschijnlijk aanhouden dankzij de verbeterde financiële situatie en afgenomen inkomensonzekerheid.

Lees meer
 

In verband William De Vijlder

William De Vijlder, Group Chief
Economist
BNP Paribas
Lees meer