De forse daling van aandelen wereldwijd sinds begin dit jaar doet niet alleen vragen rijzen over de mogelijke oorzaken, ze verhoogt ook de vrees dat dit niet zonder gevolgen blijft voor de wereldwijde economische verwachtingen. Transmissiekanalen in dit opzicht zijn de negatieve vermogenseffecten, duurdere financieringsvoorwaarden (via een daling van de koers-winstverhouding van aandelen en/of uitlopende spreads op bedrijfsobligaties) en een vertraging als gevolg van onzekerheid.

Onderstaande grafieken tonen op basis van kwartaalcijfers sinds begin de jaren ’50 voor de VS de correlatie tussen dalingen van aandelen (verticale as) en de reële bbp-groei (horizontale as) in het lopende kwartaal (Q0) of, op cumulatieve basis, in het huidige kwartaal en de daaropvolgende kwartalen ((Q0+Q1, Q0+Q1+Q2, Q0+Q1+Q2+Q3).

Chart22jan2016

Daaruit kunnen we meerdere zaken opmaken:

  1. Grote beursdalingen zijn minder frequent dan kleinere
  2. Er doen zich zowel grote als kleine beursdalingen voor ongeacht het groeitempo in dat specifiek kwartaal (Q0)
  3. Is het kwartaalrendement van de aandelenmarkt negatief, dan is de bbp-groei in de meeste gevallen (81%) positief. Dat betekent dat een daling van aandelen doorgaans geen zwakke groei in het lopende kwartaal weerspiegelt.
  4. Meestal (in 70% van de gevallen) volgt op beursdalingen in een specifiek kwartaal (Q0) een positieve bbp-groei op cumulatieve basis in de volgende kwartalen (Q0+Q1+Q2+Q3).

Die resultaten brengen Paul A. Samuelson, de vader van de moderne economie, in herinnering die ooit zei dat “de aandelenmarkt negen van de vijf laatste recessies heeft voorspeld”[1]. Uit de resultaten blijkt dat de marktturbulentie sinds begin dit jaar nog geen reden is om er zomaar vanuit te gaan dat de daling van de aandelenmarkten een negatieve bbp-groei in het lopende kwartaal weerspiegelt of dat de groei in de volgende kwartalen negatief zal zijn. Die kans bestaat inderdaad, maar in het verleden bleef de groei in de meeste gevallen toch positief.

 

William De Vijlder

Hoofdeconoom Groep, BNP Paribas

21 januari 2016

[1] Bron: Do Asset Price Drops Foreshadow Recessions? John C. Bluedorn, Jörg Decressin, and Marco E. Terrones, IMF Working Paper 13/203, p.4