‘Beauty is in the eye of the beholder’ (Wat als mooi wordt ervaren, is voor elke persoon verschillend). Dat geldt ook voor de beoordeling van de economische omgeving op basis van de marktindicatoren. De netto speculatieve positionering op VIX[1]-futures boezemt vertrouwen in: in februari was de nettopositie kortstondig positief als gevolg van turbulentie door verrassende inflatiecijfers waarna ze naar negatief terrein terugkeerde. Ander gezegd: beleggers verwachten dat de inflatie, de groei en het monetaire beleid –vanzelfsprekende oorzaken van sprongen in de volatiliteit – zich in de lijn van de verwachtingen ontwikkelen. De vervlakkende rentecurve vertelt echter een ander verhaal: ondanks de cyclus van monetaire verkrapping blijft het verschil tussen de rente op tien- en tweejarige staatsobligaties verkleinen. Dat wakkert de vrees voor een recessie aan omdat aan eerdere recessies telkens een inversie van de rentecurve voorafging. Dat de curve vervlakt, toont aan dat de groei volgens beleggers uiteindelijk wel moet vertragen waardoor de kortetermijnrente niet eeuwig op het huidige niveau kan blijven. Het toont ook aan dat huishoudens in afwachting van een economische vertraging hun financieel inkomen willen beschermen door te kiezen voor obligaties met een lange looptijd omdat ze geloven dat op het ogenblik dat de vertraging voorpaginanieuws wordt de langetermijnrente al aanzienlijk zal gedaald zijn.

Waarom veroorzaakt identieke informatie strijdige signalen van twee marktindicatoren? Eén uitleg is een verschil in beleggingshorizon. Die is doorgaans kort in een shortstrategie op de VIX: elke dag zonder een sprong in de impliciete volatiliteit verdienen deze beleggers geld als de curve in contango is (anders gezegd, als de prijs van de future op de VIX op de korte termijn lager is dan die op de lange termijn). In een strategie die op een vervlakkende rentecurve mikt, geeft de belegger de voorkeur aan langlopend papier om het begin van de cyclische rally in obligaties niet te missen, ook al betekent dit dat hij op de korte termijn met een volatiel rendement zal moeten leven. Beide beleggers kunnen gelijk krijgen, maar niet tegelijk. Slaat de balans door in het voordeel van de visie van de obligatiebeleggers op de economie, dan gaat het er mogelijk om spannen: mogelijk maakt de volatiliteit dan een sprong en stellen beleggers die tot dan short op de VIX waren hun portefeuilles bij omdat hun stop loss-drempel is bereikt. Vanuit economisch oogpunt zijn die strijdige standpunten dus een punt van zorg. Ze maken het immers waarschijnlijker dat er een sprong in de volatiliteit met besmettingseffecten in de andere markten komt. Dat kan op zijn beurt het sentiment en het vertrouwen in de reële economie een deuk geven.

NETTO SPECULATIEVE POSITIONERING OP DE VIX EN AMERIKAANSE RENTECURVE

 

[1] De Cboe Volatility Index® (VIX® Index) meet de marktverwachtingen voor de toekomstige volatiliteit van de S&P 500 index over een constante periode van dertig dagen. Hij is gebaseerd op de prijzen van put- en callopties met verschillende uitoefenprijzen op deze index. Dit leidde tot het ontstaan van verhandelbare VIX-futures en opties (bron: www.cboe.com).