In een toespraak op 17 november in Frankfurt gaf Mario Draghi een goede omschrijving van hoe kwantitatieve versoepeling tot een herschikking van beleggingsportefeuilles leidt:

“Door langlopende activa op te kopen, neemt de centrale bank het durationrisico van particuliere beleggers over en duwt ze de looptijdpremies naar beneden. De centrale bank geeft beleggers daarmee immers ruimte om elders in de markt risico te nemen en hun heil in de overige activaklassen te zoeken, wat de looptijdpremie en het rendement van een brede waaier van financiële instrumenten doet dalen.” “En,” voegde hij eraan toe, “naarmate de marktomstandigheden normaliseerden en de economische vooruitzichten gunstiger werden, is de risicoperceptie verbeterd en het risicoabsorberende vermogen van beleggingsportefeuilles gestegen.”

Anders gezegd: de betere vooruitzichten hebben de risicobereidheid van beleggers vergroot. Zien zij de toekomst vandaag al te rooskleurig in? Sta even stil bij volgend citaat:

“De gestage daling van de risicopremies en de tekenen dat beleggers steeds meer risico nemen, nopen tot bezorgdheid, want ze kunnen een voedingsbodem zijn voor forse koerscorrecties in de toekomst.”

Ook dat zijn woorden van de ECB, maar dan uit de Financial Stability Review (FSR) die ze eerder deze week publiceerde. Heel wat marktdeelnemers zullen blij zijn dat ze niet voorkwamen in de notulen van de raad van bestuur, want dan zouden ze zijn opgevat als een duidelijk signaal van nakende verkrapping.

De FSR schetst weliswaar een genuanceerd beeld van de waarderingen van de verschillende activaklassen en maakt zich veel meer zorgen over Wall Street dan over de markten in de eurozone, maar dit citaat weerspiegelt toch enige bezorgdheid dat gerechtvaardigd optimisme over de toestand van de wereldeconomie dreigt te verworden tot een gevoel dat alle risico’s nagenoeg van de baan zijn. Het loont dan ook de moeite om de VIX-index, die ook historisch gezien extreem laag noteert, in de gaten te houden. Door de sterke groei, de lage inflatie en de hoge waarderingen is een verruimend monetair beleid meer dan ooit een moeilijke evenwichtsoefening. Zowel voor de markten als voor de reële economie is het belangrijk dat de ECB het droomscenario niet in een nachtmerrie doet omslaan.