Bij economische besmetting (contagion in het Engels) hebben negatieve ontwikkelingen in land A een ongunstige impact op land B en de financiële markten aldaar. Verschillende kanalen zijn daarbij te onderscheiden:

  1. Land B deelt bepaalde ongunstige economische kenmerken met land A
  2. Land B kan nauwe handelsrelaties hebben met land B
  3. De bankensector in land B kan veel activiteiten hebben in land A
  4. De politieke debatten die in land B worden gevoerd kunnen sterk lijken op die in land A
  5. De beleggerspsychologie kan gebaseerd zijn op historische correlaties wat tot een besmetting leidt wanneer de risico-afkeer toeneemt

De bijgaande grafieken tonen hoe sinds 2010 de besmetting van Spanje en Italië door Griekenland is verlopen. Daartoe wordt voor een gegeven maand het renteverschil (spread) tussen Griekse en Duitse obligaties (op de horizontale as) vergeleken met dat tussen Spaanse (of Italiaanse) obligaties en Duitsland op de verticale as. Indien de puntenwolk een positieve helling kent wijst dit op een sterke correlatie en dus op besmetting wanneer de Griekse spread oploopt. Is de helling van de puntenwolk vlak dan is de correlatie laag of onbestaande en is er ook geen besmettingseffect.

graphContagion 30 july_ENgreece spain

graphcontagion 30 july_ENgreece italy

In de periode voor juli 2012 was er een duidelijk positieve correlatie en een oplopende Griekse spread zorgde voor een besmettingseffect richting Spanje en Italië. Tussen juli 2012 en eind 2014 werd de correlatie nog sterker maar in die periode daalden de spreads. Dit had veel te maken met de cruciale toespraak van Mario Draghi in juli 2012 in London met de bekende woorden “believe me, it will be enough”. Kort nadien werd het instrument van de Outright Monetary Transactions ingevoerd. Bovendien kenden zowel Italië als Spanje een verbetering van hun economie. Zelfs in Griekenland ging het in 2014 beter. De factoren van betere economische fundamentals in Spanje en Italië en de beschermingsmuren opgericht door de ECB (OMT en, meer recent, kwantitatieve versoepeling) verklaren ook waarom sinds de start van dit jaar het besmettingseffect van oplopende Griekse spreads, vergeleken met vroeger, bijzonder gering is geweest.