Het nieuwe jaar is amper vier dagen oud, maar eist al zijn tol. De meeste aandelenmarkten staan in het rood en de rente op Amerikaanse staatsobligaties is gedaald doordat beleggers veilig havens opzochten en hun verwachtingen ten aanzien van het beleid van de Federal Reserve (Fed) bijstelden. Ze gaan er niet langer van uit dat het beleid sterker dan eerst verwacht verkrapt, maar dat betekent niet dat de stemming is verbeterd. Op de markten overheerst vandaag immers vrees voor de groei. Dat komt doordat de rentecurve is vervlakt, de spread tussen bedrijfs- en staatsobligaties is uitgelopen en de S&P 500 sinds zijn piek op 20 september met 16% is gedaald.

Aan recessies gingen in het verleden steevast stevige dalingen op de aandelenmarkten, een inversie van de rentecurve en sterk uitlopende spreads op de bedrijfsobligatiemarkten vooraf. Het mag dan ook niet verbazen dat de ontwikkelingen van de afgelopen weken bij beleggers bezorgdheid over de groei oproepen. Er dreigt echter een negatieve spiraal te ontstaan, waarbij groeizorgen de markten drukken wat beleggers en bedrijven ertoe aanzet om de groeivooruitzichten nog meer in twijfel te trekken. We kunnen dus maar beter naar de economische cijfers kijken.

De jongste publicatie van de ISM-index voor de verwerkende industrie bood weinig troost: de index daalde in december met 5,2 punten, de grootste terugval op maandbasis sinds 2008. Dat neemt echter niet weg dat hij nog altijd op een niveau noteert dat op expansie (54,1) wijst. De ‘nowcasting’-index van de Fed van Atlanta, waarin de teleurstellende ISM-cijfers zijn verwerkt, wijst in dezelfde richting en komt uit op 2,6% groei in het vierde kwartaal. Dat strookt met die van de Fed van New York, die voor het 4e kwartaal 2,5% groei voorspelt. Uit de beschikbare cijfers blijkt dus dat de Amerikaanse economie nog altijd groeit, maar het recente gedrag van beleggers herinnert ons eraan dat zij vooral naar de vooruitzichten kijken. De bezorgdheid over een krapper monetair beleid is naar de achtergrond verdwenen en wanneer Amerikaanse en Chinese regeringsvertegenwoordigers elkaar volgende week ontmoeten, wordt er misschien eindelijk wat vooruitgang geboekt in wat in de tweede helft van 2018 de grootste bron van onzekerheid was. De zeer solide banengroei in december was in die context meer dan welkom: dit laat immers uitschijnen dat behoudens onverwachte schokken het einde van de expansiefase van de conjunctuur nog niet in zicht is.