William De Vijlder

Economische Research BNP Paribas

Economische cyclus

Hoe ontwikkelen de economische groei, inflatie en werkgelegenheid zich in een land of werelddeel? William De Vijlder buigt zich via een analyse van de conjunctuur over de cyclische schommelingen van een economie in fases van crisis, groei, recessie of herstel.

Change

Covid-19 en het milieu

Als gevolg van de externe effecten van de economische activiteit heeft de lockdown niet alleen een aanzienlijke impact gehad op de economie, maar ook op het milieu. In een post-lockdown wereld is het de vraag hoe en in welke mate de beleving van de pandemie invloed zal hebben op het milieu in de komende jaren. COVID-19 kan mensen bewuster maken van hun gezondheid en van de invloed die het milieu daarop uitoefent. Dat kan het gedrag veranderen op het gebied van mobiliteit en uitgaven. Dit kan ook leiden tot meer duurzaam beleggen, wat op zijn beurt een invloed kan hebben op de bedrijfsstrategieën. Veranderingen in wereldwijde waardeketens kunnen ook een milieu-impact hebben. Voor budgettair beleid is er een kans om het kortetermijndoel te bereiken, namelijk het herstel na de pandemie stimuleren, door investeringen te doen die bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen in verband met klimaatverandering en milieu.

Lees meer
 
Illustration Edito 20.27

Een groeispurt of een groeimarathon?

De recessie van 2020 is uniek van aard en, in de recente geschiedenis, van diepte. Een even uniek herstel zou moeten volgen. De eerste fase zou bijzonder sterk moeten zijn en worden aangestuurd door de versoepeling van de lockdownmaatregelen.Daarna zou de groei vooral vraaggestuurd moeten zijn. De door de lockdown veroorzaakte vraagdaling resulteerde in gedwongen sparen. Dit overschot aan spaargeld aanspreken zou de consumptie een aanzienlijke boost geven.Maar als de werkgelegenheidsvooruitzichten fors verslechteren, zou het gedwongen sparen gedurende de lockdown veranderen in voorzorgsparen, met groeiteleurstellingen en een negatieve terugkoppeling tot gevolg.

Lees meer
 
Household consumption

Hoe besteden we ons geld? Vouchers versus btw-verlagingen

De sombere vooruitzichten voor de arbeidsmarkt vormen een sterk argument voor maatregelen die consumentenbestedingen een boost geven en zo het herstel op koers houden.Tal van instrumenten komen in aanmerking: vouchers, verlagingen van btw-tarieven, verlagingen van inkomstenbelastingen, belastingkredieten, negatieve inkomstenbelastingen.Van die instrumenten biedt een voucherprogramma veel voordelen omdat de doelgroep, de uiteindelijke begunstigden, het type besteding en de regionale dimensie nauwkeurig kunnen worden afgestemd. De administratiekosten zijn wel aanzienlijk.

Lees meer
 
Longue vue

Boemerangeconomie

Het ondernemersvertrouwen is opgeveerd na de versoepeling van de beperkingen in verband met COVID-19. Er is een risico voor overdreven enthousiasme omdat betere bedrijfsverwachtingen ons niet vertellen waar we staan inzake het niveau van de activiteit en de vraag. De huidige fase van het herstel is mechanisch omdat de aanbodzijde weer begint te functioneren. De echte vraag evenwel is wat in de komende kwartalen aan de vraagzijde gebeurt. Bedrijven en gezinnen hebben weinig zicht op de toekomst, dus zullen ze voorzichtig blijven.

Lees meer
 
Stormy sky

De lange schaduw van werkloosheid

Met de versoepeling van de lockdowns zijn de laatste economische cijfers verbeterd. Dit kan een vals gevoel van comfort creëren. De effecten van de ernst van de crisis zullen nog lang in de toekomst voelbaar zijn. Een belangrijke factor is de stijging van de werkloosheid en werkloosheidsverwachtingen. Beide wegen op de gezinsuitgaven door verlies aan inkomen en meer voorzorgsparen. De grote nationale centrale banken van het Eurosysteem verwachten een stijging van de werkloosheid in 2021, ondanks het economische herstel.Wanneer de visibiliteit beperkt blijft en de druk op winsten hoog, hebben veel bedrijven geen andere keuze dan hun personeelsbestand te verminderen.

Lees meer
 
Bilan - Illustration edito 20.23

Bedrijfsschuldgraad als tegenwind gedurende het herstel

Een van de blijvende gevolgen van deze crisis is een gedwongen verhoging van de vreemd/eigen vermogen-ratio. Een hoge schuldgraad van bedrijven kan groei afremmen. Onderzoek toont aan dat firma’s met een hogere schuldgraad minder investeren dan andere. Dit vermindert de doeltreffendheid van de monetaire accommodatie. Bedrijven met een zware schuldenlast kunnen ook blijvend concurrentieverlies lijden ten opzichte van hun beter gekapitaliseerde concurrenten. Dit betekent dus dat beleidsmaatregelen om bedrijven te herkapitaliseren blijvende gunstige effecten zouden moeten hebben op groei.

Lees meer
 
European Commission

EU: na een ambitieus voorstel nu moeilijke onderhandelingen

De Europese Commissie stelt een uitvoerig plan voor om de groei te ondersteunen en de EU-ambities op het gebied van klimaatbeleid en digitale strategie te realiseren. Een dergelijke inspanning is noodzakelijk om te vermijden dat de huidige crisis de economische verschillen tussen lidstaten nog zou vergroten. Dit zou de werking van de Eenheidsmarkt verzwakken en op de langetermijngroei wegen. De Commissie stelt een combinatie van subsidies en leningen tegen gunstige voorwaarden voor, gefinancierd door schuld die door de EU zelf wordt uitgegeven. Gezien de weerstand van bepaalde landen tegen subsidies beloven de onderhandelingen over het voorstel moeilijk te zijn.

Lees meer
 
Economy

De COVID-19-recessie: deze keer is echt anders

Financiële crisissen en, ruimer gezien, recessies en herstelperiodes hebben ongeacht de periode of het land altijd veel gemeen gehad. Recessies hebben vooral een impact op de vraagzijde, terwijl de invloed aan de aanbodzijde beperkter is. Deze keer is het anders. De door de pandemie veroorzaakte recessie zal een langdurigere invloed hebben op de verdeling van de gezinsuitgaven of zelfs op het uitgavenniveau. Meer dan bij een normale recessie zal ze ook aanzienlijke repercussies hebben op de aanbodzijde, door veranderingen in wereldwijde waardeketens, thuiswerk of verstoorde economische parameters van bedrijven die wegens social distancing hun capaciteit moeten verminderen.

Lees meer
 
Commerce international

De COVID-19-pandemie: een stresstest voor de aanbodzijde

De COVID-19-pandemie toont aan dat in macro-economische analyses de aanbodzijde meer aandacht verdient. Zeer lange wereldwijde waardeketens zijn misschien optimaal vanuit een kosten- en prijzenperspectief, maar kunnen operationeel gezien zeer complex en vooral broos zijn. Een veerkrachtigere aanbodzijde heeft een kostprijs, zowel op micro- als op macroniveau. Het juiste evenwicht vinden in een markteconomie is moeilijk, waardoor er – tot op zekere hoogte – een rol is weggelegd voor de overheid.

Lees meer
 
Coronavirus

De COVID-19-pandemie en de arbeidsmarkt

In maart is de werkgelegenheidscomponent van de inkoopmanagersindexen voor de eurozone gedaald, terwijl in de VS de nieuwe aanvragen voor werkloosheidssteun de hoogte in schoten. Bedrijven hebben flexibiliteit nodig om hun kostenbasis te beheren, maar gezinnen die door werkloosheid inkomensverlies lijden, remmen het herstel af. In de VS zal de federale overheid de werkloosheidsuitkeringen, die van staat tot staat verschillen, aanvullen. In Europa kunnen werkgevers via arbeidstijdverkortingsregelingen hun personeelsbestand aanpassen zonder hun toevlucht te moeten nemen tot dure ontslagen.

Lees meer
 
Covid_19

Zwakke economische cijfers bevestigen noodzaak van sterke beleidsreactie

De maatregelen om de verspreiding van de pandemie te stoppen, hebben een diepgaande impact op de economie, die steeds duidelijker wordt in de economische gegevens. Nooit geziene dalingen in het ondernemersvertrouwen illustreren de noodzaak van de krachtige beleidsmaatregelen die al zijn genomen. Het opheffen van de lockdowns zal automatisch een activiteitsherstel teweegbrengen, maar er zullen wellicht bijkomende stimuli nodig zijn om het momentum in stand te houden.

Lees meer
 
Effet domino

Het coronavirus: internationale verspreiding en staartrisico’s

De internationale verspreiding van het coronavirus dwingt ons om de gevolgen voor de wereldeconomie te herbekijken. Na de uitbraak in China zou de marginale impact van de verspreiding van de epidemie op de wereldeconomie a priori eerder beperkt moeten zijn. De financiële markten hebben echter zeer negatief gereageerd. De toegenomen risicoaversie wijst op een bezorgdheid dat de economische gevolgen misschien tot nu toe zijn onderschat alsook op een grotere focus op staartrisico’s. Het fenomeen ‘financiële acceleratie’ kan op zijn beurt de groeivooruitzichten verslechteren.

Lees meer
 
International trade

Het coronavirus: een cijfer plakken op de economische gevolgen

Een cijfer plakken op de gevolgen van het coronavirus is echt niet evident. Voor sommige elementen hebben we een goed beeld van de omvang: internationale spill-overeffecten van de vraagschok, repercussies van de toenemende wereldwijde onzekerheid. De effecten van de verstoring aan de aanbodzijde zijn daarentegen veel minder duidelijk. En dat geldt zelfs nog meer voor de impact op China. Op korte termijn zouden de verrassingen van economische cijfers – het verschil tussen de consensusprognose en het werkelijke resultaat – groter moeten zijn dan normaal. Als de piek van de epidemie snel wordt bereikt, zou de situatie echter snel duidelijker moeten worden en zo het vertrouwen ondersteunen.

Lees meer
 
Economic growth

Het coronavirus en het profiel voor wereldgroei in 2020: V, U of L?

Economisch gezien vormt het coronavirus een combinatie van een vraag-, aanbod- en onzekerheidsschok. Het gewicht van China in de wereldeconomie, zijn bijdrage aan de wereldwijde BBP-groei en zijn rol in wereldwijde waardeketens zorgen ervoor dat de internationale repercussies veel verder reiken dan tijdens de SARS-crisis in 2003. Voor februari en maart bereiden we ons voor op zwakke cijfers. De echte test is of er in de bedrijfsenquêtes van april een herstel merkbaar zal zijn. Geen herstel kan de ongerustheid voeden dat de impact langduriger is waardoor we in een scenario van het U-type zouden terechtkomen. Een scenario van het L-type lijkt tot nu toe onwaarschijnlijk terwijl voor een herstel van het V-type een snelle daling van nieuwe gevallen vereist is.

Lees meer
 
Analyse

Hoeveel zwaluwen maken een lente?

De laatste economische cijfers zijn verbeterd, vooral in de industriesector en voor exportorders.
De Europese Commissie stelt een duidelijke stijging vast van de indicator van het economische sentiment in januari in de Europese Unie en de eurozone, alsook in Duitsland en Frankrijk, na een gevoelige daling in het vierde kwartaal.
In de Verenigde Staten verwachten economen een groeiversnelling in de komende kwartalen, maar de prognoses lopen sterk uiteen. Daarom is te verwachten dat de mediaanprognose minder vertrouwen inboezemt dan wanneer de economen minder uiteenlopende voorspellingen hadden gedaan.

Lees meer
 
Import Export

Handelsakkoord tussen Washington en Peking: weinig reden tot vreugde

Het handelsakkoord tussen de Verenigde Staten en China heeft wat respijt gebracht. Het voorkomt immers dat de Verenigde Staten de invoerrechten opnieuw verhogen en dat een nieuwe escalatie ontstaat. Het akkoord zou goed moeten worden onthaald in China, gezien de huidige groeivertraging, maar ook in de Verenigde Staten, waar steeds meer bedrijven zich zorgen maakten over de handelsoorlog. De rest van de wereld zal de omvang van de handelsverlegging die uit het akkoord zou kunnen voortvloeien, van nabij volgen. Alle aandacht gaat nu naar de fase 2-onderhandelingen, die op een gegeven moment opnieuw de handelsonzekerheid zouden kunnen versterken.

Lees meer
 
Economie mondiale

2019: een moeilijk jaar, met een hoopvol einde

2019 werd beheerst door onzekerheid, vooral over de handelsspanningen en het risico op een harde brexit, alsook door de toenemende bezorgdheid over de vertraging van de wereldeconomie. Dit leidde tot een bijkomende beleidsversoepeling door de ECB terwijl de Federal Reserve op haar stappen terugkeerde en meermaals de federal funds rate verlaagde. De resterende beleidsruimte van centrale banken verkleinde hierdoor nog meer, wat zal worden geanalyseerd bij de strategische herzieningen door de Fed en de ECB. Dit heeft ook geleid tot meer vraag naar fiscale stimuli. Aandelenmarkten leverden verrassend sterke rendementen af met beleggers die liever keken naar de rol van lagere rentetarieven dan naar de zwakkere winstvooruitzichten. Het jaar eindigde hoopvol met de verbetering van bepaalde bedrijfsenquêtes.

Lees meer
 
Eurozone

Eurozone: welke rol voor automatische fiscale stabilisatoren?

Automatische fiscale stabilisatoren helpen de impact van economische schokken op het bbp op te vangen via veranderingen in overheidsinkomsten (door progressieve belastingen) en -uitgaven (werkloosheidsverzekering). De beperkte resterende bewegingsruimte in het monetair beleid in de eurozone versterkt de interesse in de doeltreffendheid van automatische stabilisatoren. Uit onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat automatische stabilisatoren tot op zekere hoogte de impact van negatieve schokken op het bbp verzachten. Of dat volstaat, is een andere kwestie. Het rechtvaardigt alleszins een debat over de rol van een discretionair budgettair beleid in geval van een recessie.

Lees meer