Uit onderzoek naar de manier waarop de obligatiemarkten reageren op economisch nieuws, en meer bepaald op gepubliceerde cijfers die van de algemene verwachtingen verschillen, blijkt dat drie aspecten belangrijk zijn: relevantie (de relatie met de economische factoren die bepalend zijn voor de obligatierente), actualiteit (de resultaten worden heel snel gepubliceerd nadat de cijfers zijn vergaard) en standvastigheid (weinig of geen bijstellingen naderhand). Daarom is de eerste week van de maand zo belangrijk, want dan worden in de VS de ISM-indices voor de verwerkende en niet-verwerkende industrie en het banenrapport gepubliceerd. Alle drie scoren ze op alle drie de kenmerken zeer hoog, hoewel de banen buiten de landbouw soms in aanzienlijke mate worden bijgesteld.

Intraday Treasury bonds yield

De gegevens van deze week wijzen op een aanhoudend sterke groei in september. Hoewel de ISM-index voor de verwerkende nijverheid met 1,5 procentpunt daalt tot 59,8 procent, blijft het niveau hoog. Het aantal nieuwe banen bleef ver achter bij de verwachtingen (134.000 tegenover 185.000), maar wel zijn de vorige cijfers sterk opwaarts bijgesteld (+87.000), en dus blijft de arbeidsmarkt globaal genomen sterk. De belangrijkste gebeurtenis deze week was echter de ISM-index voor de niet-verwerkende industrie, die een sprong van 3,1 procentpunten maakte en op een recordniveau van 61,6 belandde (de index is in 2008 geïntroduceerd). De rente op Amerikaanse staatsobligaties liet op één dag tijd een flinke stijging optekenen (grafiek 1), de rentecurve werd steiler en de dollar klom hoger (grafiek 2). Obligatiebeleggers waren wellicht verrast door de sterke stijging van de index voor de niet-verwerkende industrie, vooral omdat die voor de verwerkende industrie, die enkele dagen eerder werd gebpubliceerd, wél lager eindigde. Maar grafiek 3 laat zien dat er geen duidelijk verband is tussen de relatieve verandering in beide indexcijfers en de verandering in de tienjaarsrente op de publicatiedatum van de index voor de niet-verwerkende industrie: is deze laatste relatief gesproken veel sterker dan hoeft dit niet te betekenen dat daardoor de rente sterk reageert. Ook de positieve

Intraday EUR/USD

De flink hogere obligatierente toont aan dat de toestand van het huidige marktklimaat inherent onstabiel is. Dat kan in verband gebracht worden met de cijferafhankeilijke beleidsintenties (‘forward guidance’) van de Fed, in combinatie met de inertie van de inflatie, ondanks de steeds krappere arbeidsmarkt.

ISM manufacturing vs non manufacturing

Op een gegeven moment ontstaat er twijfel: kan de inflatie wel zo laag blijven? (De obligatierente gaat al maanden in stijgende lijn.) Eén bijzonder sterk economisch cijfer kan al volstaan om te verwachten dat de verkrappingscyclus langer kan duren dan verwacht (vandaar dat de rentecurve deze week versteilde): wanneer het beleid cijferafhankelijk is, dan is het logisch dat sterke cijfers uiteindelijk een beleidsverandering forceren. Dat zorgt op de markt voor aardig wat ongemak, ook ver buiten de VS, temeer omdat de wereldeconomie vertraagt. En daarom is de stijging van de Amerikaanse staatsobligatierente, een dynamiek die door de wereldwijde obligatiemarkten werd gevolgd, een bijzonder slechte zaak. Een zaak die door de sterkere dollar nog pijnlijker is voor veel bedrijven in opkomende economieën met veel schuld in USD.