De herziening van de langetermijndoelstellingen van de Federal Reserve, die onlangs werd aangekondigd[1], zou belangrijke gevolgen moeten hebben in de VS, maar ook wereldwijd.  In eigen land wordt verwacht dat de verlenging van het zeer soepele monetaire beleid zal leiden tot een sterkere groei, een lagere werkloosheidsgraad en uiteindelijk een lichtjes hogere inflatie. Het kan ook leiden tot een hogere cyclische piek in de federal funds rate. Deze ontwikkelingen zouden wereldwijd reële en financiële spillovereffecten moeten hebben. Dit heeft betrekking op de internationale handel, waarbij een sterkere groei van het Amerikaanse bbp de economieën van de handelspartners zou moeten opkrikken door een stijging van de import van de VS. Uit modelmatige ramingen blijkt dat een Amerikaanse groeischok van 1% de groei in de rest van de wereld na een jaar met 0,7 procentpunt zou doen toenemen[2]. De financiële spillovers worden aangedreven door kapitaalstromen, monetair beleid en risicobereidheid.  Deze factoren zijn sterk met elkaar verweven. Het soepele monetaire beleid van de Federal Reserve stimuleert Amerikaanse beleggers om meer risico te nemen op nationaal vlak, bijvoorbeeld door meer te beleggen in bedrijfsobligaties, aandelen, vastgoed, enzovoort en/of door op zoek te gaan naar aantrekkelijke opportuniteiten in het buitenland. De kapitaalinstroom uit de VS ondersteunt de activaprijzen en dwingt andere centrale banken om een soepeler beleid aan te nemen en zo een nog grotere instroom en een appreciatie van hun munten te vermijden[3]. Dit sterkt vervolgens de binnenlandse kredietgroei en risicobereidheid en is een van de redenen waarom de financiële markten wereldwijd sterk gecorreleerd zijn. Bovendien voedt een zeer soepel Fed-beleid de expansie van de globale bankkredieten door de vlotte toegang tot goedkope dollarfinanciering.

Cruciaal voor de financiële markten is de risicobereidheid van internationale beleggers. Onderzoek toont aan dat fluctuaties in de federal funds rate bepalend zijn voor de schommelingen in de vereiste risicopremie[4]. Wanneer de Amerikaanse beleidsrente laag is, is de bereidheid om risico’s te nemen over de hele wereld groot, waardoor de activawaarderingen stijgen; in een verstrakkende omgeving gebeurt net het omgekeerde. Het is belangrijk om dit voor ogen te houden, aangezien er op een bepaald moment een aanscherping zal moeten komen van de Federal Reserve die gedurende een bepaalde periode een inflatie van meer dan 2% heeft aanvaard om haar gemiddelde in de loop van de tijd op 2% te laten uitkomen. De vrees is reëel dat ‘langer laag’ op korte termijn gevolgd zou worden door ‘snel hoger’ op langere termijn, met alle denkbare gevolgen voor de activaprijzen.

Naast de puur economische spillovers zal de nieuwe Fed-strategie ook andere centrale banken dwingen om hun strategie te herzien. Dat is met name belangrijk voor de ECB, die bezig is met haar eigen strategieherziening. Met de herziening van haar doelstellingen voor de langere termijn heeft de Fed zich gematigder opgesteld en nu is er een grote kloof ontstaan tussen haar ‘inflatie van gemiddeld 2% in de loop der tijd’ en de ‘onder maar dicht bij 2% inflatie’ van de ECB. Als dat zo blijft, zou dit de euro structureel kunnen versterken tegenover de dollar en het voor de ECB nog moeilijker maken om haar inflatiedoelstelling te halen.

[1] Zie Federal Reserve gaat voor nieuwe aanpak inflatiedoelstellingen, BNP Paribas, Ecoweek, 31 augustus 2020

[2] Bron: The Global Role of the U.S. Economy, Linkages, Policies and Spillovers, World Bank Policy Research Working Paper 7962, februari 2017

[3] Zie International monetary spillovers, BIS Quarterly Review, september 2015

[4] Zie Global Financial Cycles and Risk Premiums, Òscar Jordà, Moritz Schularick, Alan M. Taylor & Felix Ward

NBER Working Paper 24677, juni 2018